iyi bir mimari tasarım neden önemli?
“Hem mutluluğun hem de sefaletin önemli ama çoğu zaman bahsedilmeyen nedenlerinden birisi de çevremizin kalitesi ile birlikte bizi çevreleyen duvarlar, sandalyeler, binalar ve sokaklar.” (Alain de Botton – Mutluluğun Mimarisi)
Alain de Botton mimarinin hayatımızdaki önemli etkisini ve insanlar olarak çevremiz tarafından dikte edildiğimizi net olarak açıklıyor. Özellikle son yıllarda yaşamlarımızın % 90’ını evimizde, okullarımızda ve işyerlerimizde ya da sosyal alanlarda geçiriyoruz. Bu nedenle zihinsel sağlığımızın, zamanımızı geçirdiğimiz mekânlardan büyük ölçüde etkilen-memesi mümkün değil. Duvarlardaki renkler ruh halimizi büyük ölçüde değiştirebilir. Oturma odalarımızdaki sandalyelerin düzenlenmesi sosyal perspektifimizi değiştirebilir ve kişisel alanlarımızın iç tasarımı bize somutlaştırdığımız değerleri ve ilgileri hatırlatabilir. Onların tasarımı hislerimizi ve davranışlarımızı pozitif ya da negatif yönde etkiler.
Bunun yanında bir mekânın tasarımı, çatısının altında yaşayanların ihtiyaçlarını karşılayamazsa iyi bir tasarımdan söz edemeyiz. Bir binada doğal ışığın olmaması, kötü havalandırma ve sinir bozucu işlevsellik eksikliği, sakinlerini hem ruhsal hem de fiziksel olarak olumsuz etkiler. Alanını en iyi şekilde kullanan hafif ve havadar mekânlar ise ruhsal sağlığı ve enerjiyi artırır. İyi tasarlanmış bir mekân hem güvenli bir alan hem de duyusal uyarım sağlar.
Tasarım, sadece görsel bir durum değil, aynı zamanda insan olarak yaşam şartlarımızı geliştirebilmemiz için bir araçtır. Bir tasarımın iyi ve güzel olabilmesi için sadece göze güzel görünmesi yetmez. Bununla birlikte tasarımın, insancıl, özenli ve refahı önceleyen bir anlayışı olması geriyor. Bu nedenle bir mekânı tasarlarken ‘‘insanı’’ ve ‘’insan deneyimlerini’’ tasarım sürecinin en başına koymak gerekir. Bu da mekânın kullanıcıları ile empati kurmanın neticesinde meydana gelir.
Tüm bunlardan yola çıkarak iyi bir tasarım için sürecin başından sonuna kadar uzun bir sorgulama, empati yapma, problem çözme ve yaratıcılık süreci gerekir, diyebiliriz. Farklı mekanlardaki tepkilerimizi ve duygularımızı gözlemleyerek Alain De Botton’un mimari felsefesini görebilir ve anlamlandırabiliriz. İster yalnız ister sosyal bağlamda olsun, bulunduğumuz çevrenin kalitesi kim olduğumuzu ve kim olmak istediğimizi belirler. Günümüzde sanatsal değerleri amorti eden daha modern bir dönemi yaşıyoruz. Bu nedenle evlerimizden şehrin sokaklarına kadar, kendi ellerimizle şekillendirdiğimiz her yerde iyi bir mimari tasarımı öncelemeli ve talep etmeliyiz.