ulusal mimari proje yarışması
KONUM VE BAĞLAM
Çanakkale Belediyesi Çarşı, Yaşam Merkezi ve Otopark ile Yakın Çevresi Ulusal Mimari Projesi yarışma alanı; ticaret ve konut alanları ile mevcut durumda kentlinin aktif olarak kullandığı rekreasyon alanının yanında, yoğun yaya ve araç trafiği içeren bir konumda İnönü Caddesi ile Muammer Aksoy Parkı arasında bulunmaktadır.
Yarışma alanında belediye iş merkezi ve katlı otoparkın kentin değişen ve gelişen gereksinimlerini karşılamadığı görülmektedir. Muammer Aksoy Parkı’nın içinde bulunduğu yeşil izi koruyarak Cumhuriyet Meydanı’nın ve Halk Bahçesi’nin sürekliliği sağlanmıştır. Çağdaş, kent estetiğine uygun ve yakın çevresi ile bütün bir tasarım öngörülmüştür. Kentle olan ilişkisi, ulaşım ve yeşil alan müdahaleleriyle kuvvetlendirilip reaktif alanlar artırılarak bu odağın kentte bir çekim merkezi olması hedeflenmiştir.
Yapının ön cephesinde konumlanan meydan, alana yaya ulaşımını teşvik edecek şekilde, yavaşlatılmış trafiğe sahip olan, yeşil yoğunluğunun fazla olduğu alan olarak, çevresindeki kentsel öğeleri birbirine bağlayan ve tüm öğelerin ortak toplanma noktası özelliğinde bir sosyo-kültürel meydan olarak tasarlanmıştır.
Yapı, ulaşım kolaylığı ve işlev çeşitliliğinin yanı sıra, odaklar arasındaki yeşil sürekliliği de odakların birbiriyle olan ilişkisini kuvvetlendiren öğelerden biridir. Bu sebeple, Alana araçla yaklaşımın Mehmetçik Bulvarı ve Lise Caddesi’nden sağlanması öngörülmüş ve otopark girişleri verilmiştir.
YAPI DİLİ
Çevredeki sokak dokusu, yapı dilini oluşturan ana etmen olmuştur. Çevreyle uyumlu, sirkülasyon alanı fazla olan yapı kütlesi ve oluşturulan galerileriler her kat kendi içinde iç-dış mekanları geçirgen ve bütüncül kat olarak tasarlanmıştır. Sokak dokusu oluşturmayı amaçladığımız bu sirkülasyon alanları, kullanıcıların nefes alıp dinlenebileceği yarı açık alanlar olup bu alanların güneşten daha fazla yararlanabilmeleri ve hava sirkülasyonun sağlanabilmesi için çatı kısmına kontrol edilebilir hareketli cam paneller tasarlanmıştır.
Ticari birimler modüler bir forma sahip olması ve ihtiyaç halinde birimlerde değişiklik yapılabilme olanağını sağlanmıştır. Mekanın organizasyonu sosyo-kültürel yaşantıyı, kentsel fiziksel çevre kurgusu içerisinde düzenlenmiştir. Dış mekânlar, bu mekânlardaki yaşantı ve aktiviteler ile sürdürmektedir. Bu doğrultuda yapının ele alınış biçimi bina tasarlamaktan önce kamusal boşluğu tasarlamak olmuştur. Zemin kotunda, yaya ana geliş odakları ve yaklaşımları yapı tasarımında ele alınarak, parçalı bir kurguya gidilmiş, yapının önündeki parktan ana girişin verildiği gibi iki ana caddeyi birbirine bağlayan giriş aksı ve iç sokaklar oluşturulmuştur. Aynı zamanda sokaklar birbirine düşey sirkülasyonla bağlanıp ticari birimler arasında, alt kattan üst kata süreklilik sağlanmıştır.
PROGRAM VE İŞLEYİŞ
Konumu ve potansiyeli gereği açık alanlar ve alt–üst kotu birbirine bağlayan merdivenler, boşluk ve geçiş olmanın ötesinde farklı işlevleri barındıran alanlar olarak tasarlanmış ve donatılarla zenginleştirilmiştir. Araziye girişler Muammer Aksoy Parkı, Cumhuriyet Meydanı ve Mehmetçik Bulvarı ile sağlanmış olup mevcut yeşil alanlar korunmuştur.
Çevredeki sokak dokusundan ve esnaf ilişkilerindeki samimiyetten esinlenerek birimler arası sokaklar oluşturulmuştur. Oluşturulan iç sokak, içinden geçilen, yaya akışını kesmeyen ve aynı zamanda kentliyi çarşıya dahil edebilen niteliktedir. Kentliyle yapının sosyal iletişimini güçlendirmesi ve karşılaşma mekanları yaratılması amaçlanmıştır. Sokakların kesişim noktalarında kafeler planlanarak yapının içerisinde galeriye bakan ferah meydanlar oluşturulmuştur.
Mevcut durumdaki zemin kat ve 1. katta bulunan özel mülk sahiplerinin hakları korunmuş, belediyeye ait ticari birimler yerleştirilerek bazılarının dış cephelerinde istenildiğinde bölünebilir ve yapının içerisiyle geçirgen ilişki kurabilen mekanlar olması planlanmıştır. Ticari birimlerin cephede kullanacağı tabelalar, tektipleştirilmiş ve yerleri belirlenmiştir. Bu sayede görüntü kirliliği engellenmiştir.
Belediye hizmet binasının girişi dışarıdan erişilebilir olarak yapının güneybatısına konumlandırılmıştır. Kendi içinde bölünebilir mekanlar sunulmuştur. 1. katta bulunan çocuk etkinlik alanı girişinde tasarlanan serge, halkın da gezebileceği şekilde konumlandırılmıştır.
3. katta kullanıcıların yararlanabileceği çok amaçlı kültür ve sanat ile yeme içme birimleriyle mekan kurgusu tasarlanmıştır.
Atölyeler ve çok amaçlı salonlar hareketli iç avlu etrafında konumlandırılarak yeşil doku bina içinde devam ettirilmiştir.
Bu katta yer alan sergi ve fuaye galeri boşluğuyla düşeyde devam ettirilerek üst kottaki konferans girişi için geçiş alanı planlanmıştır.
Yapının katları saçaklı tasarlanmış, dükkân önlerinde yarı açık mekân seçeneği sunulmuştur. Binanın üst kabuğu ise yapı bütünlüğünü sağlayarak kullanıcılara gölge alanlar sunulmuştur.
Çevredeki sorunlardan biri olan otopark ihtiyacına çözüm bulabilmek amacıyla zemin kotunun altına 2 kat bodrum planlanarak otopark tasarlanmıştır. Toplamda 11.200 m2 alanda 450 araçlık park alanı ile çevredeki araç yoğunluğunu azaltarak yeşil alanların arttırılması hedeflenmiştir.
Engellilerin dolaşabileceği şekilde plan kurgusu yapılmıştır.
PEYZAJ
Proje alanındaki peyzaj 2 kısımda ele alınarak tasarlanmıştır.
- Yapı terasları
- Yapı çevresi
Cumhuriyet Meydanı bu projede insanların günlük hayatta vakit geçirebilecekleri, oturup dinlenebilecekleri rekreasyon alanı olarak tasarlanmıştır ve toplanma alanı işlevi korunmuştur. Meydan ile başlayan su yolu, ticari birimler boyunca devam ettirilmiştir. Araç trafiğini azaltmak amacıyla bisiklet kullanımına teşvik edilmiştir. Peyzaj kararları alınırken, bitki türleri ve mevcut ağaçlar korunarak içinde dinlenme alanlarının, su ögesinin, spor alanlarının, gezinti parkurlarının, bisiklet yollarının yer aldığı bir kent içi parkı olarak yeşil aksla direkt ilişki kurması, alanın bir cazibe merkezi olması açısından önemli bir faktördür.
MALİYET
Yerel çevreden tedarik edilebilecek ekonomik malzeme kullanılması hedeflenmiştir. Cephede yenilenebilir ve nefes alabilen malzemeler kullanılmıştır.
Yapının ısı verimliliğini optimum seviyede tutmak adına, cephelerde, ihtiyaç duyduğu şeffaf yüzeyleri azaltmadan, güneş kırıcı dikmeler kullanılmıştır. Bu sayede, yapının dinamik ve ritmik bir cepheye sahip olması ve güneşten kontrollü faydalanması sağlanmıştır.